Schoon luisteren is een pad van bewustwording, aanwezigheid en onderzoek in de ontmoeting met de ander of het andere. De basis voor dit pad ligt in verwondering: een innerlijke houding van openheid voor het nieuwe, voor het nog onbekende.

Schoon luisteren is dus ook een innerlijke oefening. Een vaardigheid van aandacht die je er telkens weer bij kunt pakken, altijd voor je klaarligt, tijdloos. Paradoxaal genoeg is het dus vooral een aanwezigheid ín jezelf, een bewustwording van je eigen innerlijke ervaringen en het onderzoeken van deze innerlijke opvattingen, sensaties, reacties, impulsen, gevoelens of patronen, die je ertoe in staat stellen om je te openen voor de ander of het andere.

Ja heus… Om goed te kunnen luisteren naar een ander, moet je éérst goed kunnen luisteren naar jezelf.

Meermaals heb ik mij afgevraagd of er in de definitie van schoon luisteren een intentie of verlangen besloten moet liggen. Heeft schoon luisteren een doel of, liever nog, een bedoeling in zichzelf? Vaak heeft de schoon luisteraar zelf wel een verlangen. Váák is dat verlangen meer verbinding voelen met zichzelf en met de omgeving. Maar heeft schoon luisteren zélf ook een verlangen of intentie in zich, per definitie?

Het enige antwoord wat ik kan bedenken is bewustwording of bewustzijnsgroei.

Naast dit antwoord vind ik het zelf juist zó’n rijkdom of weelde dat je, als je eenmaal bewust bent van je innerlijke reacties of patronen, de keuzevrijheid hebt ontwikkeld om met je bewustheid te doen wat jij wilt. Wat zou schoon luisteren zijn zonder die vrijheid?

Dus, wederom een vraag aan jou. Waarom of wanneer wil jij schoon luisteren?

Lange tijd was mijn definitie van schoon luisteren: “schoon luisteren is een vorm van meditatie waarbij je volledig aanwezig bent in het hier en nu, je openstelt voor wat de ander uitspreekt en woordelijk zegt, je bewust zijnde van eigen reacties op en opvattingen over wat de ander zegt of waarom, vanuit een innerlijke houding van verwondering”.

De laatste tijd knaagt deze definitie aan me. Het is me te veel gericht op wat je doet, in plaats van op wat het is. Bovendien ligt de focus in deze definitie helemaal bij het gesprek en het woordelijke van de ontmoeting (wat een heel interessant deel is! daarover later meer) en gaat het voorbij aan al het andere wat er plaatsvindt in een ontmoeting, voorbij het woordelijke.

Als definitie vind ik deze tekst dus ongeschikt. Maar… de tekst geeft wel een mooi inkijkje in hoe je het doet!

Een schone vraag is een vraag die voortkomt uit verwondering over hetgeen je waarneemt bij de ander of bij jezelf.

Een vriendin verwoorde het eens heel mooi: “Het is alsof je een paar stappen terug doet, en dan een stap opzij.”. Vaak zit in de eerste zin die iemand naar je uitspreekt al veel meer betekenis dan je geest op het eerste moment misschien doet vermoeden. Wanneer je je dan bewust laat zakken in de vertragende en verwonderende houding van de getuige, dan komen er vaak vanzelf verwonderende vragen opzetten.

Een schone vraag is dus niet iets waarvoor je moeite hoeft te doen. Of hard moet werken. We zijn al snel geneigd om in onze actie- en resultaatgerichte houding te stappen. Vooral te doen, in plaats van zijn.

Bij schoon luisteren ligt de nadruk meer op zijn. Ontspannen zijn. Volledig zijn. En van daaruit de verwonderende, schone vragen láten ontstaan.

Schoon spreken betekent dat je vanuit een bewuste intentie woorden geeft aan je innerlijke ervaringen. Onder innerlijke ervaringen versta ik zowel gevoelens, sensaties en ingevingen als gedachtes, inzichten, herinneringen, enzovoorts.

• Schoon luisteren betekent niet oordelen.

• Schoon luisteren betekent óók niet reageren, niet invullen, niks zeggen.

• Als je schoon luistert, ben je de hele tijd stil.

• Schoon luisteren, of écht goed luisteren naar een ander, kost tijd.

• Als je goed luistert, onthoud je ook (alles) wat de ander zegt.